Gouden handdruk en financiële planning

Ontslag is een vervelende en vaak emotionele gebeurtenis. Opeens blijken veel zekerheden niet meer zo zeker te zijn. Uw nieuwe financiële situatie is er daar één van. Op dat moment is een goed doortimmerd financieel plan van onschatbare waarde. Want alleen daarmee heeft u optimaal inzicht in uw financiën. Ook een ‘gouden handdruk’ wordt hierin meegenomen, zodat u er optimaal profijt van heeft.

Voor een financieel plan vormt een uitgebreide inventarisatie van uw financiële situatie het uitgangspunt. Daarin zitten zaken als uw hypotheek, beleggingen en verzekeringen, maar ook bijvoorbeeld de eerder genoemde gouden handdruk, het recht op sociale uitkeringen, de werknemersspaarregeling en de onderbroken pensioenopbouw.

Gouden handdruk

Bij (onvrijwillig) ontslag krijgt de werknemer steeds vaker een ontslagvergoeding. Deze uitkering - de ‘gouden handdruk’ - is bedoeld om de financiële gevolgen van dat ontslag te verzachten. Het is echter van groot belang om goed te kijken naar de fiscale aspecten van de gouden handdruk. De belastingheffing hierover kan namelijk de grootste kostenpost zijn. De kwaliteit van het financiële advies zal dus mede afhankelijk zijn van de hoogte van de belastingheffing.

Naast belasting spelen uiteraard ook andere factoren een grote rol. U kunt daarbij denken aan de kansen op een nieuwe baan, de wens om een eigen bedrijf te starten of het recht op een WW-uitkering. Het is in uw belang om ons als financieel planner zo vroeg mogelijk bij de zaak te betrekken. Wij kunnen dan het best mogelijke advies geven. Een belangrijke vraag is immers of de gouden handdruk ineens uitbetaald moet worden of dat er beter gebruik gemaakt kan worden van de ‘stamrechtvrijstelling’.

Bij een ontslag zijn drie zaken van belang:
     • de hoogte van de gouden handdruk;
     • aanwenden van de gouden handdruk;
     • financiële planning.

Hoogte gouden handdruk

De hoogte van een gouden handdruk kan op twee manieren worden bepaald: in onderling overleg tussen werknemer en werkgever óf via de kantonrechter. Laatstgenoemde kan hiervoor de ‘kantonrechterformule’ hanteren. Bij deze formule wordt rekening gehouden met het aantal dienstjaren, leeftijd, salaris en eventuele bijzondere omstandigheden. De gouden handdruk zal bijvoorbeeld lager uitvallen als werk­nemer en werkgever ‘even schuldig’ zijn aan het ontslag dan als de werknemer niets te verwijten valt. Het goed vaststellen van deze factoren is van essentieel belang voor de hoogte van de gouden handdruk. Per 1 januari 2009 is er sprake van een nieuwe kantonrechtersformule.
De berekening luidt als volgt:

 Berekening gouden handdruk: A x B x C

Â

 A = Aantal gewogen dienstjaren  B = Beloning.

 C = Correctiefactor

Â

Aantal gewogen dienstjaren (A)
Voor de berekening van A (aantal gewogen dienstjaren) wordt de diensttijd berekend aan de hand van dienstjaren, de leeftijd bij aanvang van de arbeidsrelatie en de leeftijd bij beëindiging van de arbeidsrelatie:

1. dienstjaren, afgerond op hele jaren, tot het bereiken van de leeftijd van 35 jaar tellen voor 0,5
2. dienstjaren, afgerond op hele jaren, tussen de leeftijd van 35 en 45 tellen voor 1
3. dienstjaren, afgerond op hele jaren, tussen de leetijd van 45 en 55 tellen voor 1,5
4. dienstjaren, afgerond op hele jaren, vanaf het bereiken van de leeftijd van 55 jaar tellen voor 2

Beloning (B)
Bij de berekening van B (beloning) zal worden uitgegaan van het bruto maandsalaris, in ieder geval vermeerderd met vaste en overeengekomen looncomponenten, zoals vakantietoeslag, een vaste dertiende maand, een structurele overwerkvergoeding en een vaste ploegentoeslag.
Behoudens zeer uitzonderlijke gevallen zullen niet tot B (beloning) worden gerekend: het werkgeversaandeel pensioenpremie, de auto van de zaak, onkostenvergoedingen, de werkgeversbijdrage in de zorgverzekeringspremie en incidentele en niet overeengekomen looncomponenten.

Correctiefactor (C)

1. Indien de ontbindingsgrond geheel in de risicosfeer van de werkgever valt en verwijtbaarheid niet aan de orde is, is de correctiefactor (C) gelijk aan 1 (één)
2. Indien de ontbindingsgrond geheel in de risicosfeer van de werknemer valt, zonder dat van enige verwijtbaarheid sprake is, dan is C gelijk aan 0 (nul)
3. Is er sprake van verwijtbaarheid aan de zijde van één van de partijen dan wel van verwijtbaarheid over en weer, dan wordt de ernst van de verwijten via de C-factor tot uitdrukking gebracht.
4. De overige bijzondere omstandigheden van het geval, zoals de (slechte) financiële positie van de werkgever of de afwijkende arbeidsmarktpositie van de werknemer, worden eveneens door middel van toepassing van de C-factor tot uitdrukking gebracht.

Aanwending gouden handdruk  

Hoe ga je verstandig om met een gouden handdruk? Allereerst is het natuurlijk van belang dat de werknemer bepaalt wanneer hij het geld nodig heeft en wat belastingtechnisch het meest voordelig is.

In feite kan de gouden handdruk op drie manieren aangewend worden:

1. Als uitkering ineens / contante uitkering
2. Lijfrente aankopen bij een verzekeraar of bank (bancaire lijfrente)
3. Stamrecht BV  Uitkering ineens / contante uitkering

Een uitkering ineens is interessant als u direct over het geld wilt beschikken voor bijvoorbeeld een nieuwe auto, omdat u de auto van de zaak hebt moeten inleveren. Nadeel van deze contante uitkering is dat u hierbij het normale progressieve belastingtarief in Box I (maximaal 52%) betaalt. Meer dan de helft van uw gouden handdruk gaat daardoor direct naar de fiscus. Lijfrente aankopen bij verzekeraar 
U kunt de gouden handdruk ook gebruiken als éénmalige betaling voor de aankoop van een stamrechtverzekering, ook wel ‘gouden handdrukstamrecht’. Een stamrecht is een recht op een periodieke uitkering. Deze kan bijvoorbeeld gebruikt worden om uw inkomen of  als aanvulling op uw WW-uitkering.   Bij een stamrechtverzekering mag het gehele bedrag gebruikt worden voor de financiering ervan. U rekent dus niet eerst af met de fiscus. Pas als u de uitkering ontvangt, betaalt u inkomstenbelasting. Wanneer de uitkering in de verre toekomst plaatsvindt, kan vaak van een lager belastingtarief gebruik worden gemaakt.  

Stamrecht BV

Tot slot kan de werkgever de gouden handdruk ook storten in een door u op te richten BV. In dat geval zal die vennootschap worden verplicht om u gedurende een bepaalde periode lijfrente-uitkeringen te betalen. Op deze manier vindt er ook geen belastingheffing plaats, omdat die naar de toekomst wordt verschoven.   Groot voordeel van een eigen stamrecht BV is dat u zelf kunt beslissen wat u met het geld doet. Zo zou u binnen de BV een eigen onderneming kunnen starten of - als het gaat om een bestaande BV - de ondernemingsactiviteiten uit kunnen breiden. Maar u kunt het geld ook door de BV laten beleggen. U kunt dan zelf het beleggingsbeleid bepalen.   Omdat het oprichten en instandhouden van een stamrecht BV gepaard gaat met (éénmalige en periodieke) kosten, is deze mogelijkheid alleen rendabel bij een gouden handdruk van tenminste € 75.000.  

Gouden handdruk en vervroegd uittreden

Gouden handdruk mag niet meer gebruikt worden om eerder te kunnen stoppen met werken. Het besluit van 26 mei herleeft. Op 31 augustus 2005 heeft de minister het besluit van 26 mei nader verduidelijkt. Het laatste besluit betekent dus géén nieuwe beleidswijziging, maar dient alleen ter verduidelijking van de werking in de praktijk. Wat houdt de verduidelijking in? Bij het beantwoorden van de hamvraag – gaat het wel of niet om een Regeling voor Vervroegd Uittreden (RVU)? - onderscheidt de staatssecretaris nu een kwantitatieve en een kwalitatieve. Bij de kwalitatieve toets wordt gekeken naar de reden van toekenning. Is er op basis hiervan sprake van een RVU, dan betaalt de werkgever een extra heffing. Zo niet, dan blijft de extra heffing achterwege.  

- Er is geen sprake van RVU als de ontslaguitkering om een andere reden wordt gegeven dan om het mogelijk te maken eerder te stoppen met werken. Denk hierbij aan ontslag wegens reorganisatie of individueel disfunctioneren.
- Er is wel sprake van RVU als een gelijke groep van oudere werknemers wordt ontslagen, die een gouden handdruk krijgt tot aan hun pensioendatum. Er is dan namelijk sprake van een vermomde VUT-regeling. Hetzelfde geldt als (voornamelijk) oudere werknemers wegens disfunctioneren worden ontslagen.

De kwantitatieve toets

Oordeelt de kwalitatieve toets dat er sprake is van een RVU, dan volgt de kwantitatieve toets. De kwalitatieve toets werkt dus als een eerste zeef. Is er volgens de kwalitatieve toets sprake van een RVU, dan biedt de kwantitatieve toets de mogelijkheid alsnog aan de extra heffing te ontkomen. Deze toets kijkt namelijk naar de omvang van de uitkering: die kan zo laag zijn, dat alsnog wordt geconcludeerd dat er geen sprake is van een RVU. Dan blijft de heffing dus toch nog achterwege. Deze laatste toets vindt plaats aan de hand van het besluit van 26 mei.  

Financiële Planning

Het zal duidelijk zijn dat bij het maken van de keuze voor het aanwenden van een gouden handdruk veel fiscale en andere aspecten een rol kunnen spelen. Het advies hierover is dan ook maatwerk. Eén ding is zeker; financiële planning is ook voor u interessant. Heeft u vragen of wilt u een afspraak maken, neem dan contact met ons op.